واژه وب پرتال (Web Portal) يا اختصارا پرتال براي سايتهايي به كار ميرود كه براي اغلب كاربران به عنوان نقطه شروع كار با اينترنت است. نمونه سايتهاي پرتال عبارتند از Yahoo، Altavista ،Iview ،Infoseek ،Lycos ،Excite اغلب پرتالهاي امروزي در ابتدا تنها يك موتور جستوجوي ساده بودهاند كه با گذشت زمان و تكامل تدريجي به شكل فعلي درآمدهاند.
با ورود به يك پرتال به 2 دسته از منابع مي توان دسترسي پيدا كرد:
١- اطلاعات: موضوعات طبقه بندي شده ، پيوندهاي مفيد و غيره.
٢- سرويسها: براي مثال سرويسهايي نظير پست الكترونيكي و غيره.
در يك كلام مي توان گفت كه پرتال دروازهاي براي ورود به دنيايي از اطلاعات است.
پرتالها به 5 دسته كلي تقسيم مي شوند:
پرتالهاي تخصصي: (Specialized Portals) پرتالهايي هستند كه براي يك هدف خاص طراحي شدهاند.
پرتالهاي شركتي: (Enterprise Portals) پرتالهايي كه مخصوص يك شركت خاص طراحي شدهاند و كاربران آن اغلب كارمندان شركت هستند.
پرتالهاي فضاي كار: (Workspace Portals) پرتالهايي هستند كه بر اساس زمينههاي كاري مختلف طراحي مي شوند.
پرتالهاي تجاري: (Marketspace Portals) اين پرتالها از تجارت الكترونيك در مدلهاي شركت با شركت (B2B) و شركت با مشتري (B2C) پشتيباني ميكنند.
پرتالهاي علمي: (Knowledge Portals) پرتالهايي هستند كه امكان همفكري بين افراد متخصص در انجام يك پروژه مشترك را ميدهند.
به طور كلي پرتالها داراي ويژگيهاي گوناگوني هستند، اما ويژگيهاي اصلي كه ميتوان براي آنها برشمرد، عبارتند از:
امكان جستوجو: ويژگي اصلي و پايهاي پرتالها برخورداري از امكان جستوجوي پيشرفته است.
يكپارچگي اطلاعات: اطلاعات از منابع مختلف جمعآوري شده و در قالب يك سايت به كاربر ارائه ميشود.
امكان سفارشي سازي: هر كاربر بسته به خصوصياتي كه در هنگام ورود (log in) به پرتال ارائه ميكند، اطلاعات متفاوتي را دريافت خواهد كرد.
براي مثال اگر پرتال يك شركت را در نظر بگيريم، اطلاعات و سرويسهايي كه مدير شركت پس از ورود به پرتال دريافت ميكند، متفاوت از اطلاعات و سرويسهايي است كه كارمندان دريافت مي كنند.
تكنولوژي Push: به فناوري اطلاق ميشود كه به شكل خودكار و بدون درخواست كاربر، اطلاعات متناسب با سليقه فرد به دسكتاپ او ارسال مي شود.
معماري پرتالها
از نظر معماري، پرتالها به دو دسته پرتالهاي عمودي (Vertical) و افقي (Horizontal) تقسيم مي شوند.
پرتالهاي افقي اطلاعات گستردهاي در موضوعات بسيار متنوع ارائه ميكنند در حالي كه در پرتالهاي عمودي، كليه اطلاعات ارائه شده عليرغم گستردگي تنها در مورد يك موضوع خاص است.
به شكل سادهتر ميتوان گفت كه پرتالهاي افقي، نقش پرتالهاي عمومي و پرتالهاي عمودي نقش پرتالهاي تخصصي را بازي ميكنند. ياهو نمونهاي از پرتالهاي افقي است كه موضوعات گوناگوني را پوشش ميدهد البته درمورد ياهو به دليل گستردگي فوقالعاده، لفظ مگا پرتال را به آن نسبت دادهاند. از سوي ديگر امكان شخصيسازي را كه به عنوان يكي از ويژگيهاي كليدي پرتال ذكر كرديم، به خوبي مي توان در ياهو مشاهده كرد بدين منظور به آدرس http://my.yahoo.com مراجعه كرده و با وارد كردن شناسه كاربري و كلمه عبور خود وارد ياهو شويد .در اين حالت اطلاعات صفحه ياهو به صورت نواحي شكلهاي مستطيلي قابل انتخاب مختلف نمايش داده ميشود و ميتوانيد موضوعات دلخواه خود را انتخاب كنيد. در اين صورت ديگر نياز نيست به صفحه آغازين ياهو مراجعه كنيد بلكه ميتوانيد به شكل مستقيم به سراغ موضوعات دلخواه خود برويد.
صفحه نخـــــست
نويسنده : یک مهندس الکترونیک
